چله زمستون

"چله زمستون , "ایلچی روم گذری باشاه داشت/بوالعجب جانوری همراه داشت/این جانوربوالعجب صنع خدا/.چهل زبون ودوسروشصت پاداشت/اول دی ماه هرسال که باسپیده دم شب یلداشروع میشودوتاچهل روزادامه داردوبعنوان چله وسرمادرفصل زمستون , شهرت داردالبته بایدگفت که سرمادرمنطقه ماگرمسیردوماه هست وبه چله کوچک وچله بزرگ شهرت دارد چله چارچار که دوتاچهارروزهست وهشت روزمیشودآخرین وشدیدترین فصل وایام سرماهست که به چله پیرزن شهرت دارد پیرزنی که دوفرزنددارندبنام احمد ومحمدکه هردوبه شکارمیروندوبرف گیروسرمازده میشوند ودراشکفت های کوه پناه میگیرندو ماندگارمیشوند (کردرکمر) کمرهمان اشکفت کوه یاپناه گاه و (کربه کسرکاف) هست که بچه های پیرزن ازشدت سرمامی میرندوهنگامی که به پیرزن خبرمیرسد که او دارد درکنارچاله آتشی برای خودش غذادرست میکندو عصبانی وسرکش اززیر چاله آتشی که درست کرده چلوسی آتشی (چوب آتشی) برمیداردوبیرون می آید وآتش رادورسرخودش میگرداند ومیگویداحمدم رفت محمدم رفت چلوسی بردارم عالم بزنم تش وباقدرت چلوس آتشی راپرتاپ میکند.صبح روزبعدآبهای زمستان مثل آب باغها وبرکه ها هم سیاه میشوندآفتاب که درمیاد وبه زمین می تابدبخاراززمین بلندمیشودوکم کم هوا گرم میشودوچله تمام میشودازاین رو چله راچهل روزمیگویند وچارچار راهشت روزسرد چله میگویند البته چله همه اش سرد هست اماچارچاربچه های پیرزن توی این هشت روزسرماگیر شده اند امادوسرجانور بوالعجب همان دوماه دی وبهمن هست وشت پاهمان شصت روزدوماه هست وچهل زبان هم اینه که به زبان میگوئیم چله ولی دراصل دوماه هست چله زمستون باشب یلداشروع میشود وباسرمازدگی ومرگ بچه های پیرزن به اوج میرسدوسپس درشصت روزوپایان دوماه سرمای زمستان پایان می یابد البته قدیمی ها میگفتند"پس ازنوروز سلطانی زنوآیدزمستانی/دوصدکنده بسوزانی شایدبازآیدتابستانی" چله هواسردمیشود سردی هوا خاصیت هم داردمثلا"تمام بیماری گندم وجوکشت شده توسط کشاورزان را ازبین میبرد علف هارا واکسینه میکندوبقولی عیب زدایی میکنددرختان کناررا آفت زدایی میکندکارهای خداوند بی حکمت نیستند تمام خزندگان سمی درزمین فرومیروندودلانه های خودشون به حالت زنده مرده به حیات ادامه میدهندتاهواگرم شود وبه همین خاطرآنهارا دوزیستان می گویند یعنی درزمستان ها مرده زنده اندودرتابستان زنده میشونداگرچنین نبود مارها درزمستان درعلف هامخفی میشدندوکسی آنهارانمی دید ماری که به راحتی خودش راباکمترین خاروخاشاکی استتارواختفامیکندودیدها پنهان میدارد عقرب وخیلی ازگزندگان درزمستان که زمین پوشیده ازعلف هست ومحیط همه جااستتارهست وجود خارجی ندارند این هم یکی ازبرکات سرماهست که خداوند درذات وسرشت این طبیعت گذاشته است /بندرگناوه نادرشهابی /97/9/7